ندا گنجي- درختانى کهنسال که چونان کوهي، سالها، قريب هزار سال، در اعماق خاک ايران زمين، ريشه دوانده بودند به جرم خرافهپرستى مردمان «رضوانشهر گيلان» بريده شدند. قائل شدن کرامت براى درختى تنومند که مردم بر رويش دخيل مىبستند و نذر و نياز مىکردند سبب شد مسئولان تنها راه چاره را در قطع درخت ببينند؛ اداره کل اوقاف و امور خيريه گيلان اين دستور را صادر کرد تا درخت مقدسنما را قطع کنند و از چوبهايش در امور خيريه بهره بگيرند. البته امام جمعه گيلان تعداد درختانى که عدهاى سادهلوحانه بر آن نذر مىکنند را 40 اصله عنوان مىکند که بيم آن مىرود سرنوشت اين درختان هم به درخت قطع شده گره بخورد. درختانى ارزشمند که رشک بومشناسان کشورهاى اروپايى را سبب مىشوند .
حاميان محيطزيست اما در مواجهه با اين خبر، اين سوال را مطرح مىکنند که آيا بهتر نيست به جاى قطع تنههاى اين درختان بىگناه به ريشههاى خرافهپرستى و دلايل تمايل مردم به اين باورهاى خرافهگونه پرداخت؟ آيا مردمى که حاجت خود را از درخت طلب مىکنند با قطع فيزيکى اين درختان ممکن نيست به سوى درخت، چشمه، کوه يا هر چيز زنده و غيرزنده ديگرى تمايل پيدا کنند. به زعم کارشناسان اين رويکرد تنها چيزى جز پاک کردن صورت مسئله نمىنماياند. به گفته آنان، ايران در قلمرويى از کره خاکى گسترده شده که حدود 90 درصد آن، متعلق به زيستبومهاى خشک است و به همراه 53 کشور در شمار ممالکى قرار مىگيرد که کمتر از 10 درصد از خاک آنها را «جنگل» در برمىگيرد. بنابراين بايد اذعان کردکه در کشورى زندگى مىکنيم که بايد قدر پوشش گياهىاش را بيش از هر کشورى بدانيم البته نبايد فراموش کرد که اين موضوع مورد تاييد اسلام نيز هست؛ به نحوى که پيامبر اکرم در کلامى ماندگار به صراحت شکست شاخه درخت را برابر با گناه شکستن بال فرشتگان و ملائک قلمداد مىکنند...
دروغ است
با اين حال وقتى موضوع قطع درختان کهنسال را از فرود شريفى رئيس سازمان جنگلها جويا شديم او گفت: اصل قضيه دروغ است؛ ما با قطع غيرقانونى درختان برخورد مىکنيم حال ممکن است د ر ملک «شخصي» اين اتفاق رخ دهد که در اين شرايط نيز مجوز ارائه مىشود. در شرايطى که منابع خبرى قطع يک درخت را تائيد مىکنند شريفى مىگويد که براى قطع «سه درخت» در رضوانشهر گيلان به صاحبان يک ملک شخصى مجوز داده شده است. اما وقتى نام و نشان صاحبان اين ملک را مىپرسيم، مىگويد: «اوقاف گيلان». در همين حال «خوشنويس» مجرى شناسايى و حفاظت از درختان کهنسال با نگرانى مىگويد صحبت از قطع 40 پايه درخت کهنسال در ميان است و طبق پيگيرىهايى که صورت گرفته دو اصله آنها قطع شده است و بيم آن را داريم که به ساير استانها نيز تسرى يابد. به اعتقاد او اين درختان جزو ذخيرهگاههاى ژنتيکى کشور محسوب مىشوند و به نوعى بايد به وجودشان افتخار کرد. او براى اثبات اهميت موضوع، مثالى را مطرح مىکند: در کشورى مانند امارات، براى حفاظت درختى که عمر دويست ساله دارد گاهى تا 250 ميليون دلار اعتبار هزينه مىکنند اگر چه اين نوع خرافهپرستىها با بينشهاى اسلامى منافات دارد اما نبايد بر مبناى اين تفکرات اين درختان را از هستى ساقط کرد. او گفت: اهميت درختان کهنسال در آن است که بهرغم سرما، گرما و خشکسالى هزار سال بردبارى کردهاند. اين در حالى است که درختان بسيارى در مواجهه با اين عوامل محيطى از طبيعت حذف شدهاند و اين مقاومت مىتواند با تکثير به نسلهاى بعدى اين گونهها منتقل شود و به نوعى ثروت ملى به شمار مىآيد و البته برخى از درختان کهنسال در شرف ثبت ملى در اسناد سازمان ميراث فرهنگى و گردشگرى هستند.